Kinh nghiệm

Cách nghiệm thu sau sửa chữa và bảo dưỡng điều hòa

Nghiệm thu sau sửa chữa và bảo dưỡng điều hòa cần thực hiện theo nguyên tắc: Kiểm tra chất lượng công việc đã thực hiện – Kiểm tra thông số kỹ thuật – Chạy thử thiết bị – Đánh giá khả năng vận hành – Xác nhận bàn giao.

Để quản lý công tác bảo trì tại tòa nhà, văn phòng hoặc nhà xưởng, tôi đề xuất quy trình nghiệm thu gồm 6 bước như sau.

I. QUY TRÌNH NGHIỆM THU SAU SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG ĐIỀU HÒA

Bước 1. Kiểm tra khối lượng công việc đã thực hiện

Đối chiếu với phiếu yêu cầu sửa chữa hoặc kế hoạch bảo dưỡng.

STT	Nội dung công việc	Yêu cầu nghiệm thu
1	Vệ sinh dàn lạnh	Sạch bụi bẩn, không còn cặn bám đáng kể
2	Vệ sinh dàn nóng	Cánh tản nhiệt sạch, không bị cản trở gió
3	Vệ sinh lưới lọc	Sạch, lắp đúng vị trí
4	Vệ sinh khay nước ngưng	Không còn cặn bẩn gây tắc
5	Thông tắc đường thoát nước	Nước thoát tốt, không rò rỉ
6	Kiểm tra hệ thống điện	Đấu nối chắc chắn, an toàn
7	Kiểm tra đường ống gas	Không có dấu hiệu rò rỉ
8	Thay thế linh kiện (nếu có)	Đúng chủng loại, đúng thông số
9	Bảo ôn đường ống	Đảm bảo kín, không đọng sương
10	Vệ sinh khu vực thi công	Sạch sẽ, gọn gàng

Bước 2. Kiểm tra kỹ thuật sau sửa chữa

Đây là bước quan trọng để xác định thiết bị đã được khắc phục đúng nguyên nhân sự cố hay chưa.

STT	Hạng mục	Tiêu chí nghiệm thu
1	Máy nén	Khởi động và hoạt động ổn định
2	Quạt dàn lạnh	Quay bình thường, không rung lắc
3	Quạt dàn nóng	Hoạt động bình thường
4	Hệ thống điện	Không chập cháy, không phát nhiệt bất thường
5	Hệ thống điều khiển	Nhận lệnh chính xác
6	Hệ thống lạnh	Làm lạnh bình thường
7	Đường ống môi chất lạnh	Không phát hiện rò rỉ
8	Hệ thống thoát nước	Không tràn nước, không rò rỉ
9	Giá đỡ, liên kết	Chắc chắn, không rung bất thường

Bước 3. Đo và kiểm tra thông số vận hành

Sau khi thiết bị chạy ổn định, tiến hành đo các thông số.

STT	Thông số	Đơn vị	Giá trị đo	Đánh giá
1	Điện áp nguồn	V
2	Dòng điện hoạt động	A
3	Nhiệt độ gió hồi	°C
4	Nhiệt độ gió cấp	°C
5	Chênh lệch nhiệt độ gió	°C
6	Áp suất hút	bar/psi
7	Áp suất đẩy (nếu cần)	bar/psi
8	Nhiệt độ môi trường	°C

Lưu ý khi đánh giá:

Điện áp phải nằm trong phạm vi cho phép của nhà sản xuất.
Dòng điện không vượt quá giới hạn định mức.
Chênh lệch nhiệt độ gió cấp và gió hồi cần được đánh giá theo điều kiện tải, độ ẩm, lưu lượng gió và thông số thiết kế; không áp dụng một mức cố định cho mọi máy.
Áp suất môi chất lạnh phải phù hợp với loại gas, nhiệt độ môi trường và chế độ vận hành.
Không kết luận máy đủ gas chỉ dựa vào một giá trị áp suất.

Bước 4. Chạy thử và đánh giá hoạt động

Tiến hành chạy thử thiết bị trong điều kiện vận hành thực tế.

STT	Nội dung chạy thử	Đạt	Không đạt
1	Máy khởi động bình thường	☐	☐
2	Máy làm lạnh theo yêu cầu	☐	☐
3	Quạt dàn lạnh hoạt động ổn định	☐	☐
4	Quạt dàn nóng hoạt động ổn định	☐	☐
5	Máy nén hoạt động bình thường	☐	☐
6	Không có tiếng ồn bất thường	☐	☐
7	Không rung lắc bất thường	☐	☐
8	Không chảy nước tại dàn lạnh	☐	☐
9	Không xuất hiện mã lỗi	☐	☐
10	Điều khiển hoạt động bình thường	☐	☐

Thời gian chạy thử nên đủ để hệ thống đạt trạng thái vận hành ổn định, theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tính chất công việc sửa chữa.

Bước 5. Đánh giá kết quả nghiệm thu

Có thể sử dụng 3 mức đánh giá:

Đạt

Nghiệm thu hoàn thành

Thiết bị hoạt động ổn định, các hạng mục sửa chữa và bảo dưỡng hoàn thành, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Đạt có điều kiện

Cần theo dõi hoặc bổ sung

Thiết bị đã hoạt động nhưng còn tồn tại nhỏ, cần khắc phục hoặc theo dõi trong thời gian quy định.

Không đạt

Chưa nghiệm thu

Thiết bị chưa hoạt động bình thường, còn lỗi kỹ thuật hoặc chưa hoàn thành khối lượng công việc.

Bước 6. Bàn giao và xác nhận nghiệm thu

Hồ sơ bàn giao nên bao gồm:

Phiếu yêu cầu sửa chữa/bảo dưỡng.
Phiếu kiểm tra kỹ thuật trước khi thực hiện.
Biên bản nghiệm thu sau sửa chữa/bảo dưỡng.
Danh sách vật tư, linh kiện thay thế.
Hình ảnh trước và sau khi thực hiện.
Thời hạn bảo hành đối với phần sửa chữa, linh kiện thay thế (nếu có).

II. MẪU BIÊN BẢN NGHIỆM THU SAU SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG ĐIỀU HÒA

Dưới đây là mẫu có thể đưa vào quy trình quản lý kỹ thuật của đơn vị.

BIÊN BẢN NGHIỆM THU

CÔNG TÁC SỬA CHỮA / BẢO DƯỠNG ĐIỀU HÒA

Số: ……/BBNT-……

1. Thông tin thiết bị

Nội dung	Thông tin
Tên thiết bị
Mã thiết bị
Vị trí lắp đặt
Hãng / Model
Công suất
Ngày thực hiện

2. Nội dung công việc thực hiện

STT	Nội dung	Kết quả
1
2
3

3. Kết quả kiểm tra và nghiệm thu

Nội dung	Đạt	Không đạt
Hoàn thành khối lượng công việc	☐	☐
Thiết bị hoạt động bình thường	☐	☐
Khả năng làm lạnh đạt yêu cầu	☐	☐
Hệ thống điện an toàn	☐	☐
Không rò rỉ nước	☐	☐
Không phát hiện rò rỉ môi chất lạnh	☐	☐
Không có tiếng ồn, rung bất thường	☐	☐
Vệ sinh và hoàn trả mặt bằng	☐	☐

4. Kết luận nghiệm thu

☐ Nghiệm thu đạt.
☐ Nghiệm thu có điều kiện.
☐ Không nghiệm thu.

Tồn tại cần khắc phục:

...................................................................

Thời hạn hoàn thành:

...................................................................

5. Xác nhận

Đơn vị thực hiện	Người nghiệm thu	Đại diện sử dụng
Ký, ghi rõ họ tên	Ký, ghi rõ họ tên	Ký, ghi rõ họ tên

III. Những điểm cần đặc biệt lưu ý khi nghiệm thu

Tôi khuyến nghị phân biệt rõ nghiệm thu bảo dưỡng và nghiệm thu sửa chữa:

Tiêu chí	Sau bảo dưỡng	Sau sửa chữa
Vệ sinh thiết bị	Bắt buộc theo phạm vi	Theo phạm vi công việc
Kiểm tra điện	Có	Có
Kiểm tra khả năng làm lạnh	Có	Có
Kiểm tra thoát nước	Có	Có
Kiểm tra rò rỉ gas	Khi phù hợp	Bắt buộc nếu can thiệp mạch lạnh
Kiểm tra linh kiện thay thế	Nếu có	Bắt buộc nếu có
Kiểm tra chức năng sau sửa chữa	Có	Bắt buộc
Theo dõi sau bàn giao	Theo kế hoạch	Theo mức độ sửa chữa

Một nguyên tắc quan trọng: Không nên ký nghiệm thu chỉ vì nhà thầu đã hoàn thành công việc hoặc đã vệ sinh xong máy. Phải có kết quả chạy thử, kiểm tra chức năng và xác nhận thiết bị đáp ứng yêu cầu vận hành.

IV. Đề xuất xây dựng bộ biểu mẫu quản lý điều hòa

Nếu muốn quản lý chuyên nghiệp và kiểm soát chất lượng nhà thầu, nên xây dựng bộ 3 biểu mẫu liên kết với nhau:

BM-01: Phiếu kiểm tra hiện trạng điều hòa trước sửa chữa/bảo dưỡng.
BM-02: Phiếu theo dõi quá trình sửa chữa/bảo dưỡng.
BM-03: Biên bản nghiệm thu sau sửa chữa/bảo dưỡng.

Ba biểu mẫu này giúp truy xuất được tình trạng ban đầu, công việc đã làm và chất lượng thiết bị sau khi hoàn thành.

Bạn có thể sử dụng bộ biểu mẫu này cho cả điều hòa treo tường, âm trần cassette, tủ đứng và hệ thống VRV/VRF; riêng hệ thống trung tâm cần bổ sung các tiêu chí chuyên sâu theo cấu hình thiết bị.